Tour de Tuin - Aflevering 2: een klimaatbestendige tuin aanleggen

Van gazon naar groene oase

Deze tuin was ooit één groot grasplein. Strak gazon, hagen aan beide kanten, en oude bomen van de buren. De eigenaars stelden een simpele vraag: kunnen we het regenwater van ons dak opvangen in de tuin?
Wat begon als een waterproject, groeide uit tot een complete klimaatbestendige transformatie in drie fases.

Wat doet een tuinaannemer?

Lieve Wouters startte met het gazon afbreken via karton, compost en takken. "De wormen komen in actie," legt ze uit. "Je krijgt ontzettend goede, rulle aarde." Daarna kwamen bessen, kruiden en bloemenrijke zones. Alles onderhoudsvriendelijk aangeplant. Voor de tuineigenaars was dat belangrijk: zo weinig mogelijk onderhoud, maar wel maximale biodiversiteit. De schoonzoon is imker, dus er werden bijenkasten geplaatst. Vanaf februari is er al nectar voor ontwakende bijen.

Slim starten: schaduw, structuur en sfeer

Bomen zijn de natuurlijke airconditioners van je tuin. Ook al staan er al bomen van de buren, Lieve plant bewust extra exemplaren. "Stel dat er een boom uitvalt, dan heb je zelf nog schaduw," zegt ze. Een boom verdampt water, waardoor het eronder veel koeler is. Plus: je creëert meerdere zitplekken verspreid over de tuin. Gevelgroen aan de garage geeft ook rechtstreeks verkoeling. "Onder groene bladeren zit je veel koeler dan onder een zeil of parasol," benadrukt Lieve. Op het platte dak kan een sedumdak gemakkelijk 5 graden temperatuurverschil maken. Water verdampt en onttrekt zo energie. "Oude boeren sproeiden hun staldaken nat voor hetzelfde effect," legt Toma Van Kets uit.

De wadi: water waar het thuishoort

Tuinaannemer Toma kwam in beeld voor de grotere grondwerken. Met zijn materiaal groef hij een wadi van minimaal een meter diep. Wat is een wadi? Een natuurlijke wateropvang die bij hevige regenval water buffert en langzaam laat infiltreren. "We maken eigenlijk een grondbatterij," zegt Toma. "Bomen en planten kunnen weken putten uit die vochtreserve." Het mooie: de doorlaatbaarheid van de grond verbetert drastisch. Waar vroeger water dagen bleef staan, infiltreert het nu binnen een nacht. Op de taluds – de glooiende kanten van de wadi – groeien inheemse planten die natte voeten verdragen, maar ook droogte aankunnen.

Het resultaat: geen airco nodig

Het temperatuurverschil tussen deze groene tuin en een verharde tuin? Zeven à negen graden. "Wij hebben geen airco en het is ook niet nodig geweest," zegt Lieve over haar eigen huis. "Door slim in te spelen met groen in je tuin, blijft het binnen aangenaam." Vlaanderen bestaat nog steeds voor 80% uit gazon en verharding. Dat is niet de weg die we moeten blijven inslaan. Met infiltrerende verharding, wadi's en biodiversiteit creëer je een tuin die niet alleen mooi is, maar ook functioneert.

Biodiversiteit voorkomt plagen

Een gevarieerde tuin voorkomt plagen. Lieve waarschuwt voor monocultuur: "Alles hetzelfde trekt ziektes aan. Denk aan buxus en de buxusmot." Variatie in bomen, struiken, planten en bodembedekkers houdt de tuin gezond. Laat ook bladeren liggen als strooisel. Dat voorkomt uitdroging en beschermt het bodemleven. "Een onbedekte grond kraakt helemaal op en bakt letterlijk," legt Lieve uit. Het bodemleven trekt zich terug naar diepere lagen.

Meer weten?

Geïnspireerd door Lieve en Toma's aanpak? Een klimaatbestendige tuin vraagt om de expertise van een professionele tuinaannemer. Van het berekenen van wateropvang tot het kiezen van de juiste bomen: vakkennis maakt het verschil. Vind een tuinaannemer in jouw buurt die ervaring heeft met klimaatbestendige tuinen, wadi's en ecologische beplanting.