Tour de Tuin - Aflevering 13: Betekent een bloeiende tuin ook minder onderhoud?
Betekent een bloeiende tuin ook minder onderhoud? En hoe bepaald je wat onkruid is en wat niet? In deze aflevering ontdek je dat een ecologische tuin veel meer is dan alles gewoon laten groeien. Wim Wille, tuinaannemer en eco-hovenier, vertelt over het belang van biodiversiteit, een gezonde bodem en gericht ingrijpen. En tuineigenaar Gabi vertelt hoe haar kijk op 'onkruid' veranderde en hoe haar tuin steeds meer een plek werd om te ontdekken, te creëren én te oogsten.
Moet een ecologische tuin er verwilderd uitzien?
Een ecologische tuin hoeft helemaal niet rommelig of verwilderd te zijn. Volgens tuinaannemer Wim draait het vooral om een goed evenwicht tussen de natuur haar gang laten gaan en gericht ingrijpen. In de tuin van Gaby zie je hoe dat werkt. Een kruidenrijk gazon, duidelijk afgebakende plantenborders, een waterelement en houtkanten zorgen voor een overzichtelijke indeling. Tegelijk krijgen bloemen en kruiden de ruimte om spontaan te groeien.
Het gras hoeft niet overal kort te staan en afgevallen bladeren mogen op bepaalde plekken blijven liggen. Zo ontstaat een tuin die aangenaam is voor de bewoners en tegelijk voedsel en beschutting biedt aan verschillende dieren.
Heeft een ecologische tuin minder onderhoud nodig?
Een ecologische tuin kan onderhoudsvriendelijk zijn, maar dat betekent niet dat je helemaal niets meer hoeft te doen. Het geheim zit in de juiste aanpak. Wim laat bepaalde planten spontaan groeien, maar grijpt in wanneer soorten te dominant worden. Bramen, hop of wilde wingerd kunnen bijvoorbeeld zoveel ruimte innemen dat andere planten minder kansen krijgen.
Door tijdig te snoeien, te maaien of ongewenste planten te verwijderen, blijft de tuin gevarieerd en overzichtelijk. Bij Gaby komt Wim ongeveer één keer per maand langs om de evolutie van de tuin te bekijken en het nodige onderhoud uit te voeren. Een ecologische tuin vraagt dus niet noodzakelijk meer werk. Door de juiste keuzes te maken, kan je het onderhoud net beperken.
Waarom is een gezonde bodem zo belangrijk bij ecologisch tuinieren?
Een gezonde bodem vormt de basis van een ecologische tuin. Onder de grond leven talloze organismen die helpen bij de afbraak van organisch materiaal en het beschikbaar maken van voedingsstoffen voor planten. Volgens Wim is het belangrijk om die bodem zo weinig mogelijk te verstoren. Wie voortdurend spit of schoffelt, brengt de bodem telkens opnieuw in een pioniersfase. Dat is de fase waarin snelgroeiende planten een verstoorde of onbedekte bodem proberen te koloniseren.
Door de bodem met rust te laten en voldoende te bedekken, krijgen andere planten na verloop van tijd meer kansen. Zo kan een stabielere plantengroei ontstaan en vermindert de noodzaak om voortdurend ongewenste kruiden te verwijderen.
Wat is mulchen en waarom is het goed voor je tuin?
Mulchen betekent dat je de bodem bedekt met een laag organisch materiaal. Denk aan bladeren, grasmaaisel, houtsnippers of halfverteerde compost. Die mulchlaag helpt om vocht in de bodem vast te houden, beperkt de kieming van ongewenste kruiden en beschermt de grond tegen uitdroging en erosie. Terwijl het materiaal langzaam verteert, levert het bovendien organische stof aan de bodem.
Wim raadt aan om verschillende materialen te gebruiken. Loofhoutsnippers zijn bijvoorbeeld handig bij de aanleg van een tuin, terwijl bladeren en een dun, luchtig laagje grasmaaisel later als mulch kunnen dienen. Je hoeft afgevallen bladeren dus niet allemaal meteen op te ruimen. Laat ze waar mogelijk liggen of verzamel ze om later tussen je planten te verspreiden. Zo gebruik je materiaal uit je eigen tuin om de bodem te beschermen.
Welke planten laat je groeien in een ecologische tuin?
Niet elke plant die spontaan verschijnt, is ongewenst. Sommige kruiden zorgen voor extra variatie en kunnen bovendien interessant zijn voor insecten of zelfs voor gebruik in de keuken.
In de tuin van Gaby krijgen onder andere madeliefjes, knoopkruid en brunel de kans om te bloeien. Ook paardenbloemen zijn er welkom. Gaby gebruikt ze zelfs om paardenbloemenhoning te maken, een zoete bereiding die ze op de boterham of in yoghurt eet.
Volgens Wim is vooral het gedrag van een plant belangrijk. Een spontane plant die mooi past in de tuin en andere soorten niet verdringt, mag gerust blijven staan. Wordt een plant te dominant, dan is ingrijpen nodig. Zo ontstaat een gevarieerde tuin die doorheen de seizoenen en jaren blijft veranderen.
Waarom schakel je best een tuinaannemer in voor een ecologische tuin?
Een ecologische tuin is nooit helemaal af. Planten groeien, nieuwe soorten verschijnen en de omstandigheden veranderen. Daarom is het belangrijk om niet alleen bij de aanleg, maar ook tijdens het onderhoud rekening te houden met die evolutie.
Een tuinaannemer met kennis van ecologisch tuinieren helpt je om de juiste planten te kiezen, de bodem gezond te houden en het onderhoud slim aan te pakken.
Bij Gaby volgt Wim de tuin regelmatig op. Hij observeert welke planten goed groeien, waar er moet worden ingegrepen en welke spontane soorten een plaats mogen krijgen.
Zo groeit de tuin mee met de natuur én met de wensen van de eigenaar. Het resultaat is een levendige tuin waarin je elk jaar iets nieuws kunt ontdekken.
Wil jij ook een ecologische tuin aanleggen?
Een ecologische tuin combineert een doordacht ontwerp met ruimte voor spontane plantengroei. Met de juiste begeleiding creëer je een tuin vol leven, die overzichtelijk blijft en waarin het onderhoud beheersbaar is.